22 lutego br. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wręczy Krzyż Wolności i Solidarności osobom związanym w latach 1984-1989 z IV Zambrowską Drużyną Harcerzy im. Andrzeja Małkowskiego. Uroczysta ceremonia będzie miała miejsce w Regionalnej Izbie Historycznej w Zambrowie mieszczącej się w Filii Miejskiego Ośrodka Kultury przy alei Wojska Polskiego 25 o godzinie 14.00.
Dzień 22 lutego w środowiskach skautowych i harcerskich na całym świecie obchodzony jest jako Dzień Myśli Braterskiej. Jego idea zrodziła się w 1926 roku w Stanach Zjednoczonych. Wybór daty padł na 22 lutego – rocznicę urodzin założycieli skautingu Roberta Baden-Powella i jego żony Olave Baden-Powell. Bardzo szybko dzień ten stał się jednym z najważniejszych w kalendarzu światowego skautingu. Był okazją do spotkań, a także pretekstem do wysyłania sobie kart pocztowych z życzeniami. W komunistycznej Polsce Dzień Myśli Braterskiej miał dodatkowy charakter – był bowiem jedną z formą kontestacji zawłaszczenia przez komunizm ruchu harcerskiego. Oficjalny Związek Harcerstwa Polskiego, będąc organizacją indoktrynującą młodzież, współpracował wówczas z komunistycznymi organizacjami pionierskimi w krajach bloku sowieckiego. Jednak ci, którym bliskie były ideały niepodległościowego ruchu harcerskiego, 22 lutego wskazywali na swoją łączność ze światowych skautingiem. Podkreślali w ten sposób ciągłość idei z harcerstwem czasów walki o niepodległość, okresu II Rzeczpospolitej oraz Szarych Szeregów.
Od połowy lat osiemdziesiątych IV Zambrowska Drużyna Harcerzy im. Andrzeja Małkowskiego była najważniejszym opozycyjnym środowiskiem skupiającym młodzież w Zambrowie. Wybierając patrona, drużyna nawiązywała do tradycji ruchu harcerskiego i wyrażała sprzeciw wobec komunistycznego zniewolenia. Formalnie prowadziła działalność w ramach Związku Harcerstwa Polskiego, jednak ściśle współpracowała z opozycyjnym Ruchem Harcerstwa Rzeczypospolitej. W drużynie obowiązywały zakazane przez władze ZHP przedwojenne przyrzeczenie i prawo harcerskie oraz stopnie. Harcerze angażowali się w obchody rocznic najważniejszych wydarzeń z historii Polski – takich jak odzyskanie niepodległości, bitwa warszawska – a także w upamiętnianie ofiar stanu wojennego. Współpracowali z lokalnym środowiskiem konspiracyjnej „Solidarności”, uczestnicząc m.in. w kolportażu wydawnictw bezdebitowych, pielgrzymkach i mszach świętych za ojczyznę. Współtworzyli w Zambrowie ogniwa Federacji Młodzieży Walczącej oraz Niezależnego Ruchu Solidarności Młodych. Wreszcie – zaangażowali się w kampanię wyborczą „Solidarności” w 1989 r. W 1989 r. IV ZDH wystąpiła z ZHP i zgłosiła akces do Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej. Zakończyła swoją działalność w 2001 r.
Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony w sierpniu 2010 r., w przededniu 30. rocznicy Sierpnia’80 i powstania NSZZ „Solidarność”. Wtedy także wznowiono Order Krzyża Niepodległości, ustanowiony w 1930 r. dla uhonorowania tych, którzy przyczynili się do odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 r. Piękną symbolikę tego wydarzenia podkreśla fakt, że Krzyż Wolności i Solidarności nawiązuje swoim kształtem do Krzyża Niepodległości. Rangę temu odznaczeniu nadają jednak nie tylko historyczne nawiązania. Krzyż Wolności i Solidarności przyznawany jest tym, którzy w latach 1956–1989, nie zważając na represje i prześladowania, przeciwstawili się komunistycznej dyktaturze i stanęli w obronie podstawowych wartości. To właśnie postawa osób odznaczonych stanowi o wyjątkowym charakterze tego odznaczenia. Krzyż Wolności i Solidarności jest symbolem uznania dla tych, którym zawdzięczamy naszą wolność.
IV Zambrowska Drużyna Harcerzy im. Andrzeja Małkowskiego, Biała Służba, 4 czerwca 1991 r. Łomża. — z Krzysztof Zakrzewski, Mariusz Tyszka, Marek Laszuk i 12 innych użytkowników w Łomża, ul. Zawadzka. Źródło: Facebook
