Przewodniczący Rady Miasta Zambrów i Burmistrz Miasta Zambrów zapraszają wszystkich mieszkańców miasta Zambrów i okolic na uroczyste obchody 75. rocznicy Bitwy o Zambrów.
Scenariusz tegorocznych obchodów:
12.09.2014 (piątek) – Miejski Ośrodek Kultury w Zambrowie
Godz. 17.00 Uroczysta sesja Rady Miasta Zambrów – nadanie honorowego obywatelstwa panu Jerzemu Dąbrowskiemu.
Godz. 17.30 Rozstrzygnięcie III powiatowego konkursu historycznego organizowanego przez Miejskie Gimnazjum nr 1 w Zambrowie pt. „Zambrów w latach II wojny światowej”.
Godz. 18.00 Promocja książki autorstwa pana Jerzego Dąbrowskiego pt. „Historia garnizonów Ostrów Mazowiecka – Komorowo, Różan, Zambrów i służba w tych garnizonach kpt. Władysława Dąbrowskiego”.
13.09.2014 (sobota) – Miejski Ośrodek Kultury w Zambrowie
Godz. 15.00 Sesja popularnonaukowa nt. II wojny światowej.
Prelegenci:
– dr Dorota Gawryluk, temat: „Plan koszar carskich”
– mgr Jarosław Strenkowski, temat: „Życie codzienne oficera II Rzeczypospolitej – praca czy służba?”
– dr Krzysztof Sychowicz, temat: „71 Pułk Piechoty w wojnie obronnej 1939 r.”
Moderator: mgr Dariusz Grabowski
Godz. 17.00 Projekcja filmu pt. „Kanał”.
14.09.2014 (niedziela)
Godz. 12.00 Msza Święta w Kościele pw. Ducha Św.
Godz. 13.15 Uroczystości przy pomniku 71. Pułku Piechoty (ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego):
– wystąpienie okolicznościowe p. Jerzego Dąbrowskiego – syna kpt. Władysława Dąbrowskiego – dowódcy I kompanii ckm, poległego w Bitwie o Zambrów w 1939 roku,
– uroczysta zmiana warty, apel poległych, salwa honorowa w wykonaniu funkcjonariuszy Zakładu Karnego w Czerwonym Borze,
– złożenie wieńców i kwiatów.
BITWA O ZAMBRÓW
W bitwie o Zambrów zginęło około 400 polskich żołnierzy. Trzykrotnie tyle było rannych głównie z 71. Pułku Piechoty. Wiele budynków w mieście legło w gruzach. Dowódca Dywizji płk Stefan Kossecki wydał w dniu 11 września rano rozkaz do natarcia na Zambrów. Główny ciężar walki spoczywał na 71 pp. Pozycjami wyjściowymi do ataku dla poszczególnych oddziałów Pułku były okoliczne lasy: I batalion wyruszył ze wsi Sędziwuje, II batalion z północnego skraju lasu Wądołki-Bućki i III batalion z pozycji wyjściowej z rejonie Zakrzewa Starego.W lesie przed wsią Wądołki Borowe 11 września 1939 r. poległ dowódca II batalionu 71 Pułku Piechoty major Stanisław Knapik i 38 żołnierzy.
Wysokie straty batalionów 71 pp świadczyły o zaciekłości walk, podczas których często dochodziło do walki na bagnety i z użyciem granatów. Oficerowie z reguły nacierali w przedniej linii, dlatego zachodziła konieczność dokonywania zmian na stanowiskach dowódczych podczas bitwy. Dowódca Pułku płk A. Zbijewski obliczał, że straty osobowe Pułku do czasu bitwy o Zambrów wynosiły 10-15%, a w dniu 11 września osiągnęły 30-40%, w tym w kadrze zawodowej do 60% stanu. W Wojskowym przeglądzie historycznym nr 3 z 1974 roku szef Sztabu 18 DP ppłk Kazimierz Pluta-Czachowski ocenił wielkość strat 18 DP w tej bitwie na ponad 400 poległych i co najmniej 1200 rannych – głównie z 71 pp i częściowo z 33 pp, 18 pal i 18 dac.
Po bitwie o Zambrów podjęto próbę przebicia się pozostałych oddziałów 18 DP przez rejon Andrzejewa, jednak ogromna przewaga wroga w sile 4 dywizji doprowadziła do likwidacji naszej Dywizji w czasie ostatniego boju w nocy z 12 na 13 września pod Andrzejewem.
Mogiła Zbiorowa poległych na cmentarzu w Zambrowie jest ostatnim śladem, jaki pozostał po żołnierzach, którzy mimo porażającej przewagi wroga, braków w zaopatrzeniu i nieludzkiego zmęczenia okazali hart ducha i znaleźli siły, by stanąć znowu do walki o swoje miasto, wypełniając żołnierski obowiązek do końca. Po wielu latach w tym roku, w 67 rocznicę bitwy o Zambrów, możliwe stało się umieszczenie na mogile tablic z aktualnie udokumentowanym wykazem nazwisk poległych wraz z emblematami w postaci orła Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i odznaki 71 pp.
