Fontanny i podobne urządzenia wodne, instalowane poza budynkami m.in. w parkach, ulicach mogą czasami stwarzać zagrożenie dla zdrowia osób przebywających w ich sąsiedztwie lub korzystających z nich. Ma to miejsce w przypadku ich niewłaściwego zaprojektowania i utrzymania, a także niezgodnego z przeznaczeniem korzystania z nich, w tym np. picia wody lub kąpieli oraz pływania w otwartym zbiorniku fontanny.
Zagrożenia dla zdrowia mogą się wiązać przede wszystkim z piciem wody z fontanny/zbiornika, jak też kąpielą lub zabawą w wodzie i zakażeniem drogą doustną poprzez przeniesienie mikroorganizmów chorobotwórczych z powłok ciała poprzez ręce lub trzymane w nich przedmioty do jamy ustnej. Ryzyko to jest mniejsze gdy woda w fontannie jest dezynfekowana, gdy nie podlega recyrkulacji oraz gdy odpływ wody ze zbiornika następuje w krótkim czasie, maksymalnie kilku godzin. W przypadku gdy zbiornik tego rodzaju wykorzystywany jest jako brodzik, co bez uzdatniania wody nie powinno mieć miejsca, do wody mogą przenikać bakterie i grzyby będące mikroflorą powłok ciała, w tym S. aureus (gronkowiec złocisty) i dermatofity.
Woda w fontannach zwykle charakteryzuje się niską barwą i mętnością, w związku z czym mylnie i bezzasadnie uważana jest potocznie za wodę czystą, o jakości bezpiecznej dla zdrowia, podczas, gdy w rzeczywistości nie jest ona intencjonalnie przeznaczona do spożycia ani do kąpieli. Wykorzystywanie fontann z otwartymi zbiornikami jako basenów czy brodzików nie powinno mieć miejsca, ponieważ woda w tego typu urządzeniach nie jest uzdatniana i dezynfekowana.
Na czystość mikrobiologiczną wody będącej w obiegu tych obiektów wpływają między innymi: jakość materiałów instalacyjnych, ich podatność na tworzenie biofilmu, obecność osadów, korozja, temperatura wody. Istotną rolę w zanieczyszczeniu wody w fontannach odgrywają również źródła zewnętrzne takie jak: zanieczyszczenia mikrobiologiczne pochodzące od zwierząt (ptaki, psy, koty, itp.) oraz ludzi.
W fontannach z otwartym zbiornikiem woda może podlegać skażeniu fekalnemu mikroorganizmami obecnymi w odchodach zwierzęcych m. in. E. coli, enterokoki-paciorkowce kałowe jak również w wodzie mogą być obecne wirusy (enterowirusy, norowirusy) oraz pierwotniaki pasożytnicze (Giardia -lamblia, Cryptosporidium).
Istotnym zagrożeniem może być występowanie w aerozolu bakterii z rodzaju Legionella, które w przypadku inhalacji mogą prowadzić do zachorowań na legionellozę (przebiegającej jako zapalenie płuc lub gorączka Pontiac). Zakażenie następuje drogą wziewną, zagrożenie stwarza więc samo przebywanie w pobliżu źródła aerozolu. Skażenie aerozolu wodnego jest wynikiem kolonizacji przez bakterie Legionella instalacji wodnej fontanny, czemu sprzyja temperatura wody wynosząca 25-45°C, nie stosowanie dezynfekcji wody, brak kontroli narastania biofilmu na wewnętrznej powierzchni instalacji.
Nadmienia się, że zgodnie z kompetencjami Państwowa Inspekcja Sanitarna nadzoruje jakość wody w wodociągach zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz przeznaczoną do kąpieli. W związku z tym ,iż fontanny miejskie nie mają takiego przeznaczenia nie są nadzorowane.
Źródło: Państwowa Inspekcja Sanitarna
