15 grudnia 2016 roku na ręce ks. kan. dr Sławomira Grodeckiego proboszcza parafii pw. Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej przekazana została kopia niezwykłego dokumentu związanego z historią parafii.
Dokument, który powstał najprawdopodobniej w 1759 roku, zawiera testament złożonego chorobą plebana szumowskiego Walentego Dmochowskiego. Testament został napisany w dwóch językach, po łacinie oraz po polsku, dlatego też każdy może spróbować go przeczytać osobiście. Testament składa się z dziewięciu stron zapisanych odręcznym pismem i z pewnością jest niezwykłym świadectwem historii sprzed ponad 250 lat. W dokumencie można przeczytać komu zostały przekazane środki pieniężne i w jakiej kwocie, nieruchomości a także inwentarz żywy i inne dobra. Dokument ten może być też źródłem wiedzy dla osób poszukujących swoich przodków, gdyż pojawiają się w nim takie nazwiska jak Długoborski, Ołdakowski, Drewnowski czy Żochowski. Z testamentu dowiadujemy się, że pleban szumowski miał dwóch rodzonych braci Adama – starszego – i Macieja – młodszego brata.
W pierwszych słowach dokumentu można przeczytać: „Ja Walenty Dmochowski Pleban Szumowski z woli Pana Wszechmogącego będąc złożony chorobą, uważając że każdy człowiek jest podległy śmierci, tak i ja jej spodziewając się, przed Duszę mają Krwią przenajdroższą Jezusa Chrystusa odkupienia jemu w ręce polecam i oddaję żebrząc jego miłosierdzia, aby ją na nieskończone wieki do Królestwa Bożego przyjął…”.
Testament plebana szumowskiego wzbogacił zbiory powstającego przy parafii pw. Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej skansenu.
Dokument został odnaleziony przez genealoga – Andrzeja Brzóskę – prowadzącego poszukiwania w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie w lipcu br. Testament znajduje się w aktach sądowych ziemi nurskiej, które jako jedne z nielicznych z naszych terenów przetrwały II wojnę światową. Poszukiwania w aktach sądowych są utrudnione, gdyż księgi nie posiadają spisów treści. W związku z tym, każdy kto chce znaleźć jakiś dokument związany z interesującym go rodem, musi przekartkować całą księgę.
Warto podkreślić, że w Zambrowie żyją obecnie potomkowie wymienianego w dokumencie Adama Dmochowskiego, czyli brata plebana szumowskiego. Walenty Dmochowski to 6xpradziadek stryjeczny Krzysztofa Dmochowskiego – redaktora naczelnego portalu internetowego zambrowiacy.pl. Wspólnymi przodkami Adama i Walentego byli Florian Dmochowski i jego żona Małgorzata z domu Ołdakowska.
Pełna treść testamentu zostanie opublikowana na stronie internetowej Rodu Dmochowskich pod adresem www.dmochowscy.info
