Gdyby Zimowe Ptakoliczenie, organizowane przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP), było dyscypliną olimpijską, tegoroczne podium wyglądałoby identycznie jak cztery lata, gdy emocjonowaliśmy się zmaganiami sportowców na igrzyskach w Vancouver.
W ostatni, wyjątkowo mroźny weekend stycznia, w akcji OTOP uczestniczyło ponad 3100 osób, co jest najlepszym wynikiem w 10-letniej historii tego wydarzenia. Najliczniej w obchody Zimowego Ptakoliczenia włączyli się mieszkańcy województw mazowieckiego, wielkopolskiego i małopolskiego. [1].
Łącznie udało się policzyć 229 347 osobników reprezentujących 118 gatunków. Kaczka krzyżówka (36,9 tys. osobników) na najwyższym stopniu podium stanęła już piąty raz z rzędu – w 10-letniej historii Zimowego Ptakoliczenia tylko raz (w 2007) znalazła się poza pierwszą trójką [2]. Gawron (19,7 tys.) odnotował delikatny spadek w rankingu – w ostatnich 3 edycjach akcji plasował się na 2. miejscu. Największym tegorocznym zwycięzcą można nazwać wróbla (21,1 tys.), który na medalową pozycję powrócił po długiej serii spadkowej trwającej od roku 2011.
Dobry wynik wróbla szczególnie nas cieszy, jednak musimy pamiętać, że w przypadku tego gatunku kluczowe są dane z sezonu lęgowego, uzyskiwane innymi metodami. One natomiast pokazują, że liczba wróbli spada od kilkunastu lat, m.in. wskutek nieprawidłowo prowadzonych remontów budynków oraz niewłaściwego zarządzania zielenią miejską – mówi Antoni Marczewski, koordynator Zimowego Ptakoliczenia.
Złotym medalistą w konkurencji „najczęściej notowany gatunek” została bogatka – tę sympatyczną sikorę stwierdzono w 86% kart obserwacji nadesłanych do OTOP. Srebro przypadło jej kuzynce, modraszce (66%) , a brąz wywalczył kos (63%). Sikory bardzo chętnie odwiedzają karmniki, a z miejsc dokarmiania ptaków pochodziło ¾ wszystkich nadesłanych formularzy.
Tradycyjnie nie zabrakło spotkań z rzadszymi gatunkami, na które zawsze liczą obserwatorzy. Grupa uczestników akcji liczących ptaki w Wierchomli udało się zobaczyć orła przedniego, w Świdnicy widziano pliszkę górską, a w Sosnowcu zimującego wodnika. Do ciekawostek należy zaliczyć również papugę rozellę białolicą oraz wschodnioazjatycką kaczkę pstrodziobą – dwa przykłady uciekinierów z niewoli, którym udało się przetrwać surowe mrozy. Rozellę zaobserwowano w Brodnicy w woj. kujawsko-pomorskim, natomiast kaczka pstrodzioba już od kilku zimowych sezonów przebywa na krakowskim odcinku Wisły.
Czas pokaże, czy na pewno pożegnaliśmy już zimę, która akurat na Zimowe Ptakoliczenie pokazała swoje srogie oblicze. W naszym rezerwacie na Karsiborskiej Kępie [3], którego ochronę w tym roku wesprą środki z 1% podatku przekazane na OTOP [4], obserwujemy już żurawie, czajki i skowronki, a więc pierwsze oznaki ptasiej wiosny. Na bociany i jaskółki – jednych z bohaterów startującej za miesiąc akcji Spring Alive [5] – przyjdzie nam pewnie jeszcze trochę poczekać. – podsumowuje Marczewski.
Nota redakcyjna:
1. Liczba uczestników w poszczególnych województwach: dolnośląskie: 243, kujawsko-pomorskie: 149, lubelskie: 187, lubuskie: 87, łódzkie: 140, małopolskie: 403, mazowieckie: 511, opolskie: 49, podkarpackie: 94, podlaskie: 21, pomorskie: 188, śląskie: 221, świętokrzyskie: 132, warmińsko-mazurskie: 73, wielkopolskie: 474, zachodniopomorskie: 141.
2. Zestawienie wyników Ziimowego Ptakoliczenia z lat 2005-2014: http://www.otop.org.pl/obserwacje/wlacz-sie/zimowe-ptakoliczenie/wyniki/
3. http://www.otop.org.pl/obserwacje/rezerwaty-otop/rezerwat-karsiborska-kepa/
4. OTOP jest organizacją pożytku publicznego wpisaną do KRS pod numerem 0000015808
5. Więcej informacji: www.springalive.net
Dodatkowe informacje:
Antoni Marczewski
specjalista ds. komunikacji, koordynator Zimowego Ptakoliczenia
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
Antoni.marczewski@otop.org.pl, 508065029
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP)
to działająca od dwudziestu lat organizacja pozarządowa o statusie pożytku publicznego (KRS 0000015808), zajmująca się ochroną dzikich ptaków i miejsc, w których one żyją. Celem Towarzystwa jest zachowanie dziedzictwa przyrodniczego dla dobra obecnych i przyszłych pokoleń. Jego działania wspiera rzesza kilkunastu tysięcy członków, wolontariuszy i sympatyków. OTOP jest polskim partnerem światowej federacji towarzystw ochrony ptaków – BirdLife International.
Po 20 latach istnienia OTOP to:
• Prawie 1000 ha rezerwatów, w których prowadzona jest czynna ochrona przyrody (w tym jeden z pierwszych w Polsce społecznych rezerwatów przyrody – Karsiborska Kępa – którego ochrona wspierana jest m.in. z 1% podatku przekazanego na OTOP)
• 174 ostoje ptaków (IBA), w tym 110 objętych regularnym monitoringiem
• 159 lęgowych gatunków ptaków objętych regularnym monitoringiem
• 800 wolontariuszy
• 2.000 członków
• 10.000 zadeklarowanych sympatyków
• 50.000 dzieci objętych programem edukacyjnym
• Więcej informacji o działaniach OTOP na: www.otop.org.pl.
BirdLife International
jest światową federacją towarzystw ochrony ptaków, która dąży do zachowania ptaków, ich siedlisk i różnorodności biologicznej na świecie, pracuje z ludźmi w kierunku zrównoważonego rozwoju, w zakresie wykorzystania zasobów naturalnych. BirdLife działa w 117 krajach i terytoriach na całym świecie. BirdLife Europe jest obecne w 45 krajach i wszystkich państwach członkowskich UE. http://europe.birdlife.org
