Kombinat. Dzieje Zambrowskich Zakładów Przemysłu Bawełnianego – wielkiej inwestycji planu sześcioletniego to niezwykła książka, która w mojej opinii powinna znaleźć się na półce każdego mieszkańca Zambrowa.
Książka Andrzeja Zawistowskiego pokazuje czterdziestopięcioletnie funkcjonowanie Zambrowskich Zakładów Przemysłu Bawełnianego – fabryki zbudowanej w mieście pozbawionym tradycji przemysłowej, w którym pierwotnie mieszkało mniej osób niż miała liczyć załoga powstającego przedsiębiorstwa. Autor ciekawie opisuje dzieje budowy i funkcjonowania kombinatu, który w 1956 r. stał się jednym z najbardziej znanych symboli zerwania ze stalinowską propagandą sukcesu. Na tle dziejów fabryki zostały także przedstawione warunki życia i pracy w niewielkim mieście w epoce Polski Ludowej. Dzięki temu na przykładzie Zambrowa czytelnik może poznać zmiany gospodarcze, społeczne, mentalne, kulturowe i polityczne, do jakich doszło w wyniku lokalizacji dużej inwestycji przemysłowej w małym mieście. Zmiany jakie nastąpiły po wybudowaniu zakładów zmieniły nasze miasto diametralnie.
Do książki warto także zajrzeć z innych powodów. Można tam znaleźć podsumowanie obecnej wiedzy dotyczącej historii Zambrowa do 1944 roku. W sposób szczegółowy została też przedstawiona sytuacja społeczno-ekonomiczna ludności w okresie 1944-1949. W pierwszym rozdziale publikacji przedstawiona została sytuacja polityczna na naszych terenach. Autor przytacza cytaty z oficjalnych dokumentów, świadczące o bardzo chłodnym przyjęciu nowej władzy. W dalszej części podsumowuje okres walki Żołnierzy Niezłomnych na naszych terenach.
Publikacja dostępna jest w formie papierowej w Instytucie Pamięci Narodowej. Książka pojawia się także na portalach aukcyjnych w internecie. W Zambrowie jest też dostępna w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Zambrowie w Oddziale dla Dorosłych. Dla osób, które chciałyby przejrzeć publikację, dostępna jest także wersja elektroniczna na stronie internetowej Pamięć.pl, który jest portalem edukacyjnym Instytutu Pamięci Narodowej.
Andrzej Zawistowski – polski historyk, nauczyciel akademicki. Zajmuje się najnowszą historią Polski, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów gospodarczych i społecznych. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych i popularnonaukowych. Autor opracowań i konsultant naukowy planszowych gier historycznych. Czytelnikom w Zambrowie znany jest z Zeszytów Regionalnych wydanych przez Regionalną Izbę Historyczną Miejskiego Ośrodka Kultury w Zambrowie.
