Na lekcji historii można było zapoznać się z historią Żołnierzy Wyklętych oraz posłuchać jak walczyli, jakie mieli zasady i jak byli uzbrojeni. W czasie wykładu można było też sprawdzić wagę broni i przyjrzeć się umundurowaniu żołnierzy z różnych okresów II wojny światowej.
– Aby rozmawiać o Żołnierzach Wyklętych trzeba przypomnieć dlaczego stali się oni antykomunistyczni – mówił Andrzej Bieluczyk – Trzeba zacząć od Wileńszczyzny lat 1942-1943, gdzie Armia Krajowa była bardzo liczna i dobrze zorganizowana. W 1943 roku pod Wilnem oddział „Kmicica” został zaproszony na spotkanie przez partyzantkę radziecką. Następnie oddział ten został otoczony, a partyzanci zatrzymani i rozbrojeni. Wszyscy oficerowie zostali zabici, a żołnierze dostali do wyboru – przejść na stronę radziecką lub zostać rozstrzelanym. Osiemdziesięciu partyzantów i członków podziemia zamordowano, tylko nielicznym udało się uciec.
Nie zabrakło też ciekawostek z okresu powojennej walki podziemia niepodległościowego z władzami komunistycznymi:
– 4.500 żołnierzy Armii Ludowej jesienią 1947 roku nie potrafiło złapać dwóch grup po 30 osób. Mimo otoczenia całego powiatu i sprawdzania po kolei wiosek, miejscowości i kompleksów leśnych nie udało się ich znaleźć. Pokazuje to wyćwiczenie żołnierzy, ich karność, dobrą współpracę z lokalną ludnością, ale też brak umiejętności ówczesnych władz.
Andrzej Bieluczyk wytłumaczył dlaczego nie udało się pogodzić podziemia niepodległościowego i władz komunistycznych:
– Dla ludzi w podziemiu ważne było wychowanie wg międzywojennych zasad patriotycznych, w tym 3 najważniejsze wartości: Bóg, Honor, Ojczyzna. Komuniści chcieli zaś od nich zdrady ojczyzny, utraty honoru i wyrzeczenia się Boga. Na to Polacy nie mogli się zgodzić. W latach 50-tych mieli świadomość, że ich walka jest już przegrana. Poświęcali swoje życie, ale nie poddawali się. Trwając w terenie dawali znak ludności cywilnej, że nie zgadzają się na władze komunistyczne.
Mieszkańcy Zambrowa będą mieli możliwość wysłuchania wykładu na temat walk Żołnierzy Wyklętych z komunistycznym zniewoleniem po zakończeniu II wojny światowej w naszym regionie już w niedzielę o godzinie 13.15 w Zambrowskim Parku Przemysłowym (I piętro, Aleja Wojska Polskiego 27A). Odbędzie się wówczas konferencja historyczna z udziałem Pana Andrzej Muczyńskiego z Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Białymstoku.
Żywą lekcję historii przeprowadzili rekonstruktorzy ze Stowarzyszenia „Grupa Wschód”. Współorganizatorem spotkania w Zespole Szkół Agroprzedsiębiorczości, jak również ubiegłotygodniowego spotkania w I Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Konarskiego była Regionalna Izba Historyczna Miejskiego Ośrodka Kultury w Zambrowie.
